11.9 Toelichting op de staat van baten en lasten
Baten
13. Premiebijdragen voor risico pensioenfonds
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Pensioenpremie huidig jaar | 81.995 | 96.927 |
| Pensioenpremie voorgaande jaren | 134 | 134 |
| Totaal | 82.129 | 97.061 |
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Kostendekkende premie | 131.191 | 122.017 |
| Gedempte premie | 114.950 | 125.516 |
| Feitelijke premie | 114.950 | 125.516 |
Kostendekkende premie
De aan het boekjaar toe te rekenen feitelijke premie is als bate in de staat van baten en lasten verantwoord. De samenstelling van de kostendekkende premie is als volgt:
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Actuarieel benodigd voor onvoorwaardelijke onderdelen pensioenopbouw | 109.644 | 101.381 |
| Opslag voor instandhouding van het vereist eigen vermogen | 18.047 | 17.136 |
| Opslag voor uitvoeringskosten | 3.500 | 3.500 |
| Totaal | 131.191 | 122.017 |
Gedempte premie
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Actuarieel benodigd voor onvoorwaardelijke onderdelen pensioenopbouw | 93.776 | 103.514 |
| Risicopremie overlijden | 6.152 | 6.430 |
| Opslag voor uitvoeringskosten | 5.536 | 5.974 |
| Risicopremie voor WIA-excedent en premievrijstelling bij invaliditeit | 9.486 | 9.598 |
| Totaal | 114.950 | 125.516 |
De premieopbrengsten zijn niet gesplitst naar een werkgevers- en een werknemersdeel, omdat de totale premie volgens overeenkomst aan de werkgevers in rekening wordt gebracht. Een deel van de premie wordt door de werkgevers ingehouden op het salaris van de werknemers. Aangezien er geen directe relatie is tussen het werkgevers- en het werknemersdeel, kunnen deze niet afzonderlijk worden weergegeven.
14. Premiebijdragen voor risico deelnemer
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Pensioenpremie BPR | 35.349 | 29.726 |
| Pensioenpremie IPS | 828 | 756 |
| Totaal | 36.177 | 30.482 |
15. Beleggingsresultaten risico pensioenfonds
| (bedragen x € 1.000) | Directe beleggings- opbrengsten |
Indirecte beleggings- opbrengsten |
Kosten vermogensbeheer | Transactie kosten |
Totaal |
|---|---|---|---|---|---|
| 2024 | |||||
| Vastgoedbeleggingen | 55.369 | -33.416 | -8.302 | -23 | 13.628 |
| Aandelen | 0 | 581.908 | -7.229 | -9.306 | 565.373 |
| Vastrentende waarden | 9.095 | 372.100 | -12.868 | -3.870 | 364.457 |
| Derivaten | -145.483 | 16.398 | 0 | -733 | -129.818 |
| Overige beleggingen | 72.847 | 79.456 | -18.920 | 0 | 133.382 |
| Niet nader toe te rekenen kosten vermogensbeheer | -14.392 | -14.392 | |||
| Totaal | -8.172 | 1.016.445 | -61.712 | -13.931 | 932.630 |
De vermogensbeheerkosten (excl. transactiekosten) zijn in 2024 (0,60% van het gemiddeld belegd vermogen) met € 0,9 miljoen gestegen ten opzichte van de cijfers van 2023 (0,64% van het gemiddeld belegd vermogen). De lichte stijging van vermogensbeheerkosten in euro’s is te verklaren door een hogere beheervergoeding in euro´s voor externe managers en een hogere doorbelasting van overige kosten. De kosten zijn afhankelijk van de omvang van de beleggingen. Als percentage van het totaal gemiddeld belegd vermogen zijn de kosten juist gedaald met 0,04%. Dit wordt verklaard doordat van het totaal belegd vermogen in 2024 een kleiner deel belegd was in duurdere beleggingscategorieën, zoals vastgoed en private equity. Daarnaast is er sprake van een lichte daling van de performance fee.
De kosten van vermogensbeheer die rechtstreeks bij het pensioenfonds in rekening gebracht zijn, zijn tevens in het totaalbedrag opgenomen en bedragen in 2024 € 10,6 miljoen (2023: € 10,6 miljoen). Deze kosten bestaan voor het grootste gedeelte uit de fee voor de fiduciair en vermogensbeheerder (€ 10,3 miljoen, inclusief custody fee).
De (geschatte) transactiekosten worden gerapporteerd in euro's als een percentage van het gemiddelde van het totaal belegd vermogen. Het aandeel aan geschatte kosten is beperkt. De schattingen zijn gebaseerd op opgaven van externe managers van kosten in onderliggende beleggingsstructuren.
De gepresenteerde transactiekosten zijn licht gestegen ten opzichte van vorig jaar. Onderdeel van de transactiekosten zijn de kosten van toe- en uittredingskosten van het pensioenfonds (€ 3,7 miljoen; in 2023 € 2,4 miljoen) in beleggingscategorieën. De overige kosten zijn transactiekosten binnen de beleggingen. Deze transactiekosten komen voort uit aan- en verkopen vanwege beleidswijzigingen en vanwege bijsturingen om de beleggingsportefeuille binnen de gestelde bandbreedtes zoals gedefinieerd in het beleggingsbeleid te houden. In 2024 namen de transactiekosten toe door de volledige verkoop van de beleggingen in small caps en de aankoop van wereldwijde aandelen en aandelen opkomende markten.
In het verloop van de beleggingen zijn de indirecte vermogensbeheerkosten gesaldeerd met de herwaardering. In bovenstaande opstelling zijn de indirecte vermogensbeheerkosten gepresenteerd als onderdeel van de kosten vermogensbeheer. Om die reden sluiten de indirecte beleggingsopbrengsten niet aan met de herwaardering op de toelichting van de beleggingen risico pensioenfonds.
| (bedragen x € 1.000) | Directe beleggings- opbrengsten |
Indirecte beleggings- opbrengsten |
Kosten vermogensbeheer | Transactie kosten |
Totaal |
|---|---|---|---|---|---|
| 2023 | |||||
| Vastgoedbeleggingen | 25.102 | -139.359 | -7.472 | -20 | -121.748 |
| Aandelen | 0 | 427.254 | -6.072 | -5.835 | 415.348 |
| Vastrentende waarden | -2.900 | 270.615 | -9.947 | -6.429 | 251.338 |
| Derivaten | -116.362 | 178.047 | 0 | -185 | 61.501 |
| Overige beleggingen | 60.575 | 51.486 | -22.869 | 0 | 89.192 |
| Niet nader toe te rekenen kosten vermogensbeheer | -14.466 | -14.466 | |||
| Totaal | -33.585 | 788.044 | -60.826 | -12.469 | 681.165 |
16. Beleggingsresultaten risico deelnemer
| (bedragen x € 1.000) | Directe beleggings- opbrengsten |
Indirecte beleggings- opbrengsten |
Kosten vermogensbeheer | Transactie kosten |
Totaal |
|---|---|---|---|---|---|
| 2024 | |||||
| Vastgoedbeleggingen | 0 | 3.398 | 0 | 0 | 3.398 |
| Aandelen | 0 | 102.748 | 0 | 0 | 102.748 |
| Vastrentende waarden | 0 | 23.450 | 0 | 0 | 23.450 |
| Overige beleggingen | 0 | 66 | 0 | 0 | 66 |
| Kosten vermogensbeheer | -1.048 | -1.048 | |||
| Totaal | 0 | 129.662 | -1.048 | 0 | 128.614 |
| (bedragen x € 1.000) | Directe beleggings- opbrengsten |
Indirecte beleggings- opbrengsten |
Kosten vermogensbeheer | Transactie kosten |
Totaal |
|---|---|---|---|---|---|
| 2023 | |||||
| Vastgoedbeleggingen | 0 | 3.538 | 0 | 0 | 3.538 |
| Aandelen | 0 | 98.655 | 0 | 0 | 98.655 |
| Vastrentende waarden | 0 | 36.271 | 0 | 0 | 36.271 |
| Overige beleggingen | 0 | 79 | 0 | 0 | 79 |
| Kosten vermogensbeheer | -1.169 | -1.169 | |||
| Totaal | 0 | 138.543 | -1.169 | 0 | 137.374 |
17. Baten uit herverzekering
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Mutatie herverzekeringsdeel technische voorzieningen | -597 | -54 |
| Totaal | -597 | -54 |
18. Overige baten
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Ontvangen interest premies | 82 | 7 |
| Ontvangen interest waardeoverdracht | 16 | 12 |
| Ontvangen interest banken | 496 | 402 |
| Andere baten | 2.360 | 666 |
| Totaal | 2.954 | 1.087 |
De andere baten bestaan uit een bate inzake de verschuiving van de schuld niet opvraagbare pensioenen naar de voorziening pensioenverplichtingen risico pensioenfonds (€ 1.143), bate inzake terugbetaling van btw (€ 772) en de bate voor de verrekening met TKP in het kader van de contractverlenging (€445).
Lasten
19. Pensioenuitkeringen
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Ouderdomspensioen | 273.434 | 264.713 |
| Partnerpensioen | 44.141 | 41.978 |
| Arbeidsongeschiktheidspensioen | 505 | 645 |
| Wezenpensioen | 614 | 603 |
| WAO-aanvulling | 4.048 | 3.517 |
| Anw-aanvulling | 148 | 188 |
| Afkopen | 262 | 231 |
| Overige uitkeringen | -33 | 27 |
| Totaal | 323.119 | 311.902 |
20. Pensioenuitvoeringskosten
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Bestuurskosten | 850 | 790 |
| Kosten verantwoordingsorgaan | 95 | 66 |
| Administratiekostenvergoeding | 6.830 | 6.165 |
| Controle- en advieskosten accountants | 112 | 67 |
| Controle- en advieskosten actuaris | 103 | 67 |
| Kosten bestuursbureau | 1.322 | 1.115 |
| Overige advieskosten | 957 | 703 |
| Contributies en bijdragen | 982 | 815 |
| Dwangsommen en boetes | 0 | 0 |
| Overige | 286 | 267 |
| Algemene kosten toegerekend aan de vermogensbeheerkosten | -3.725 | -3.110 |
| Totaal | 7.812 | 6.945 |
De administratiekostenvergoeding bestaat, naast de kosten die voortvloeien uit de uitbestedingsovereenkomst tussen het pensioenfonds en TKP (€ 6.017), uit de facturen inzake WTP voor het jaar 2024 (€ 339) en aanvullende WTP vergoeding (€ 474).
Een deel van de pensioenuitvoeringskosten € 3.725 (2023: € 3.110) is toegerekend aan de vermogensbeheerkosten op basis van de procentuele verhouding tussen vermogensbeheerkosten en algemene pensioenuitvoeringskosten. De administratiekostenvergoeding voor TKP is in deze berekening buiten beschouwing gelaten. De algemene kosten zijn in 2024 gestegen ten opzichte van 2023 door met name de toename van advieskosten, bestuurskosten, kosten AFM en DNB en kosten bestuursbureau. Deze toename heeft te maken met extra werkzaamheden door de toekomstige wijzigingen in wet- en regelgeving. De AFM en DNB hebben hun tarieven verhoogd door de aanvullende toezichtcapaciteit voor de pensioentransitie.
Bezoldiging bestuurders
Op basis van het beloningsbeleid van het pensioenfonds ontvangen bestuurders een vaste vergoeding die varieert van € 66 per jaar (op basis van een gemiddelde tijdsbesteding van twee dagen per week) tot maximaal € 99 (op basis van een gemiddelde tijdsbesteding van drie dagen per week). De genoemde bedragen zijn exclusief btw. De vergoeding wordt uitbetaald aan de werkgever (voor de bestuursleden namens de werkgever) dan wel aan de betrokken bestuursleden zelf en in een enkele situatie aan de voordragende organisatie (bestuursleden namens de werknemers en pensioengerechtigden). De gemaakte noodzakelijke onkosten (bijvoorbeeld reiskosten) worden vergoed op declaratiebasis.
Aan betrokkenen zijn geen leningen, voorschotten of garanties verstrekt.
De bezoldiging voor de bestuurders tezamen bedraagt € 778. Daarnaast zijn er vergaderkosten (€ 19) gemaakt, kosten gemaakt voor opleiding (€ 3) en een aantal overige bestuurskosten (€ 50). De bestuurskosten zijn voornamelijk toegenomen omdat de vergoedingen voor alle bestuursleden zijn gestegen.
Verantwoordingsorgaan
De vacatiegelden, opleidingskosten en onkostenvergoedingen voor de pensioengerechtigde leden van het verantwoordingsorgaan bedragen in 2024 € 95 (2023: € 66). Deze kosten zijn in 2024 gestegen doordat er extra kosten zijn gemaakt inzake ondersteuning van het verantwoordingsorgaan. De leden van het verantwoordingsorgaan in dienst bij de werkgever KPN ontvangen geen vergoeding. De leden van het verantwoordingsorgaan ontvangen geen andere bezoldigingen van het pensioenfonds voor de uitvoering van hun functie als lid van het verantwoordingsorgaan.
Accountantshonoraria
In het huidige boekjaar en vorig boekjaar zijn de volgende bedragen aan accountantshonorarium ten laste van het resultaat gebracht.
| (bedragen x € 1.000) | Onafhankelijke accountant | Overige netwerk | Totaal |
|---|---|---|---|
| 2024 | |||
| Controle van de jaarrekening | 90 | 0 | 90 |
| Datakwaliteit | 10 | 0 | 10 |
| Totaal | 100 | 0 | 100 |
| (bedragen x € 1.000) | Onafhankelijke accountant | Overige netwerk | Totaal |
|---|---|---|---|
| 2023 | |||
| Controle van de jaarrekening | 145 | 0 | 145 |
| Datakwaliteit | 36 | 0 | 36 |
| Totaal | 181 | 0 | 181 |
De accountantskosten van € 90 duizend (2023: € 145) t.b.v. de controle van de jaarrekening hebben betrekking op het huidige verslagjaar (€ 121 duizend) en bevatten ook een vrijval aan kosten van - € 30 duizend. Dit bedrag was vorig jaar opgenomen voor de controle van het duurzaamheidsverslag. Deze controle heeft in 2023 niet plaatsgevonden.
Ook zijn er voor de controle van datakwaliteit kosten gemaakt voor de werkzaamheden in 2024. Deze kosten bedragen € 47 duizend. De reservering van de controlekosten van datakwaliteit over 2023 zijn vrijgevallen - € 36 duizend.
Naast de accountantskosten ten behoeve van de controle van de jaarrekening van de fondsaccountant Deloitte zijn er ook nog kosten gemaakt voor fiscaal advies van de accountant PwC van € 12 duizend (2023: - € 114). De kosten van 2023 bevatten ook een vrijval m.b.t. de niet gerealiseerde kosten over 2022 van - € 131 duizend.
Aantal personeelsleden
Het pensioenfonds heeft sinds 1 januari 2019 een bestuursbureau ingericht. Eind 2024 zijn bij het bestuursbureau zeven medewerkers in dienst. De beheeractiviteiten (administratie en vermogensbeheer) worden op basis van een uitbestedingsovereenkomst verricht door personeel werkzaam bij TKP Pensioen BV en Aegon Investment Management BV.
21. Mutatie voorziening pensioenverplichtingen voor risico van het pensioenfonds
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Pensioenopbouw | 72.308 | 69.392 |
| Toeslagverlening | 169.477 | 160 |
| Rentetoevoeging | 262.509 | 240.072 |
| Onttrekking voor pensioenuitkeringen en pensioenuitvoeringskosten | -329.843 | -318.987 |
| Wijziging marktrente | 114.176 | 277.009 |
| Wijziging actuariële grondslagen | -3.207 | 462 |
| Wijziging uit hoofde van overdracht van rechten | -6.004 | -3.830 |
| Overige mutaties voorziening pensioenverplichtingen | 56.771 | 35.537 |
| Totaal | 336.187 | 299.815 |
22. Mutatie herverzekeringsdeel technische voorzieningen
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Mutatie herverzekeringsdeel technische voorzieningen | -597 | -54 |
| Totaal | -597 | -54 |
23. Mutatie overige technische voorzieningen
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Mutatie overige technische voorzieningen | 1.143 | 733 |
| Totaal | 1.143 | 733 |
24. Mutatie pensioenverplichting voor risico deelnemer
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Mutatie pensioenverplichting voor risico deelnemers | 92.100 | 118.113 |
| Totaal | 92.100 | 118.113 |
25. Saldo herverzekering
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Uitkeringen uit hoofde van herverzekeringen | -520 | -104 |
| Totaal | -520 | -104 |
De uitkeringen uit hoofde van herverzekering betreffen de reguliere uitkeringen in 2024 van € 106 duizend en de afkoop van het herverzekeringscontract van Zwitserleven van € 414 duizend.
26. Saldo overdrachten van rechten
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Inkomende waardeoverdrachten | -2.644 | -3.863 |
| Inkomende waardeoverdrachten klein pensioen | -1.126 | -3.400 |
| Uitgaande waardeoverdrachten | 14.264 | 10.455 |
| Uitgaande waardeoverdrachten klein pensioen | 186 | 4.405 |
| Totaal | 10.680 | 7.597 |
27. Overige lasten
| (bedragen x € 1.000) | 2024 | 2023 |
|---|---|---|
| Niet opgevraagde pensioenen | 0 | 407 |
| Interestlasten waardeoverdracht | 52 | 22 |
| Interestlasten overig | 3 | 1 |
| Totaal | 55 | 430 |
Vanaf 2024 worden de niet opgevraagde pensioenen verwerkt in de voorziening pensioenverplichtingen voor risico van het pensioenfonds.